LỜI KHUYÊN VỀ CHĂM SÓC PHỤ NỮ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG THAI KÌ

Tiểu đường thai kỳ là tình trạng rối loạn dung nạp glucose, gây tăng đường huyết trong thời gian mang thai do cơ thể không sản xuất đủ insulin. Nếu không kiểm soát bệnh tốt có thể gây nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi.

I. Các nguyên tắc cốt lõi trong chăm sóc phụ nữ mắc đái tháo đường thai kỳ

1. Chế độ ăn, hoạt động thể lực và quản lý cân nặng

Tư vấn cá thể hóa cho từng bệnh nhân:

- Tư vấn dinh dưỡng cho người trưởng thành

- Tư vấn hoạt động thể lực cho phụ nữ mang thai

- Tư vấn quản lý cân nặng dựa trên khuyến cáo về chế độ ăn và hoạt động thể lực

- Trọng tâm là đạt được mức tăng cân phù hợp trong thai kỳ

2. Giáo dục tiền sản

Cung cấp kiến thức về:

- Tác động của đái tháo đường trong thai kỳ đối với kết cục sức khỏe của mẹ, thai nhi, trẻ sơ sinh và trẻ em

- Chế độ ăn và hoạt động thể lực

- Mức tăng cân phù hợp trong thai kỳ

- Quản lý đường huyết

- Sự cần thiết của việc theo dõi về tình trạng tăng trưởng và sức khỏe thai nhi.

3. Chăm sóc chuyên biệt

- Cung cấp chăm sóc chuyên khoa và đa ngành, do nhân viên y tế được đào tạo chuyên sâu về chăm sóc thai sản và đái tháo đường thực hiện.

- Cân nhắc cung cấp chăm sóc chuyên khoa và đa ngành, do nhân viên y tế được đào tạo về chăm sóc sức khỏe bà mẹ và đái tháo đường thực hiện, tùy thuộc vào khả năng tiếp cận và nguồn lực sẵn có.

II. Theo dõi đường huyết

1. Các hình thức theo dõi nồng độ glucose

-Khuyến cáo người bệnh tự theo dõi đường huyết (SMG) bên cạnh chm sc thưng quy khi điều kiện cho phép.

- Khuyến cáo sử dụng máy theo dõi đường huyết liên tục (CGM) khi điều kiện cho phép.

- Không khuyến cáo sử dụng CGM một cách thường quy.

- Khuyến cáo đo HbA1c trong 3 tháng đầu thai kỳ hoặc khi bắt đầu chăm sóc tiền sản.

- Không khuyến cáo đo HbA1c một cách thường quy.

2. Mục tiêu đường huyết

Cá thể hóa mục tiêu đường huyết nhằm tối ưu kiểm soát đường huyết và cải thiện kết cục cho cả mẹ và trẻ sơ sinh.

III. Điều trị bằng thuốc cho phụ nữ mang thai mắc đái tháo đường

- Khuyến cáo tiếp tục sử dụng cùng loại insulin đã dùng trước khi mang thai, trừ khi việc thay đối được xem là cần thiết về mặt lâm sàng

- Khuyến cáo tiếp tục sử dụng cùng phương thức đưa insulin đã áp dụng trước khi mang thai, trừ khi có chỉ định thay đối.

- Bắt đầu điều trị băng metformin hoặc insulin khi không kiểm soát được đường huyết bằng chế độ ăn và hoạt động thể lực.

- Cân nhắc khởi trị phối hợp metformin và insulin khi đơn trị liệu bằng insulin hoặc metformin không đạt mục tiêu kiểm soát đường huyết.

- Với phụ nữ mang thai đang sử dụng thuốc hạ đường huyết, khuyến cáo thay thể các thuốc có lo ngại về độ an toàn trong thai kỳ bằng insulin và/hoặc metformin.

- Với phụ nữ mang thai đã cần insulin để đạt kiểm soát đường huyết tối ưu trước khi mang thai, khuyến cáo tiếp tục sử dụng cùng loại insulin, trừ khi có chỉ định cần thay đổi.

- Khởi trị bằng metformin hoặc insulin khi không kiểm soát được đường huyết bằng chế độ ăn và hoạt động thể lực.

- Cân nhắc khởi trị phối hợp metformin và insulin nếu đơn trị liệu bằng insulin hoặc metformin không kiếm soát được đường huyết.

IV. Theo dõi và đánh giá bổ sung

1. Theo dõi thai nhi (siêu âm)

- Trước tuần 24: Siêu âm định kỳ

- Sau tuần 24: Siêu âm bổ sung (nếu có chỉ định)

- Phụ nữ đang dùng thuốc: Theo dõi thêm tình trạng thai nhi nếu cần

2. Tầm soát bệnh vọng mạc

- Khuyến cáo tầm soát bệnh võng mạc ngày khi bắt đầu chăm sóc thai kỳ và theo dõi dựa trên nguy cơ tiến triển.

- Không khuyến cáo tầm soát bệnh võng mạc thường quy.

3. Đánh giá chức năng thận

- Đánh giá chức năng thận khi bắt đầu chăm sóc thai kỳ và sắp xếp theo dõi chuyên khoa nếu phát hiện suy giảm chức năng thận.