SÀNG LỌC VÀ DỰ PHÒNG TIỀN SẢN GIẬT MUỘN

Tiền sản giật là biến chứng nguy hiểm của thai kỳ, đặc trưng bởi tăng huyết áp và tổn thương cơ quan (thường là thận, gan, não…) xuất hiện sau 20 tuần thai.

1. Tiền sản giật muộn là gì?

Tiền sản giật là biến chứng nguy hiểm của thai kỳ, đặc trưng bởi tăng huyết áp và tổn thương cơ quan (thường là thận, gan, não…) xuất hiện sau 20 tuần thai. Dựa theo thời điểm khởi phát, bệnh được chia thành:

• Tiền sản giật sớm: xuất hiện trước 34 tuần.

• Tiền sản giật muộn: khởi phát từ 34 tuần trở lên.

Trong thực tế, phần lớn các trường hợp tiền sản giật xảy ra ở giai đoạn muộn — tức gần cuối thai kỳ. Mặc dù nguy cơ biến chứng thấp hơn so với thể sớm, nhưng tiền sản giật muộn vẫn có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mẹ và bé nếu không được phát hiện sớm.

2. Tại sao cần sàng lọc tiền sản giật muộn?

Nhiều thai phụ cho rằng tiền sản giật chỉ xảy ra ở giai đoạn đầu thai kỳ. Tuy nhiên, TSG muộn chiếm tới hơn 70% tổng số ca tiền sản giật.

Bệnh có thể dẫn đến:

• Sinh non, thai chậm tăng trưởng, nhau bong non.

• Biến chứng sản giật, suy gan – thận, rối loạn đông máu ở mẹ.

Vì vậy, việc sàng lọc sớm và theo dõi sát trong suốt thai kỳ giúp bác sĩ nhận diện nhóm nguy cơ cao, từ đó can thiệp và dự phòng kịp thời.

3. Các phương pháp sàng lọc hiện nay

Sàng lọc tiền sản giật được khuyến cáo thực hiện ngay từ tam cá nguyệt I (tuần 11–13+6), bao gồm:

• Khai thác tiền sử mẹ: tuổi, bệnh lý mạn tính (tăng huyết áp, tiểu đường, thận, IVF, đa thai…).

• Đo huyết áp trung bình (MAP).

• Siêu âm Doppler động mạch tử cung (UtA-PI) để đánh giá tưới máu nhau thai.

• Xét nghiệm sinh hóa: định lượng PlGF hoặc PAPP-A. Khi kết hợp các yếu tố này, bác sĩ có thể tính toán nguy cơ TSG (theo mô hình FMF hoặc khuyến cáo Bộ Y tế).

Trường hợp nguy cơ cao sẽ được hướng dẫn điều trị dự phòng ngay từ sớm.

4. Dự phòng tiền sản giật muộn

Biện pháp dự phòng hiệu quả và an toàn hiện nay là Aspirin liều thấp, dùng cho phụ nữ có nguy cơ cao.

• Liều khuyến cáo: theo chỉ định của bác sĩ (thường 100–150 mg/ngày).

• Thời điểm bắt đầu: tốt nhất trước 16 tuần thai, duy trì đến 36 tuần hoặc theo hướng dẫn chuyên khoa. Bên cạnh đó:

• Bổ sung canxi cho các đối tượng thiếu hụt hoặc có chế độ ăn ít canxi.

• Kiểm soát cân nặng, huyết áp và đường huyết trước và trong thai kỳ.

• Khám thai định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

5. Theo dõi và chăm sóc thai phụ nguy cơ cao

Ngay cả khi sàng lọc âm tính, tiền sản giật vẫn có thể xuất hiện muộn. Do đó, thai phụ cần:

• Theo dõi huyết áp mỗi lần khám thai.

• Báo ngay cho bác sĩ nếu xuất hiện: phù nhiều, đau đầu, hoa mắt, đau vùng thượng vị hoặc ra máu âm đạo bất thường.

• Giữ tinh thần thoải mái, nghỉ ngơi đầy đủ và ăn uống cân đối.

6. Thông điệp từ bác sĩ

“Tiền sản giật muộn có thể phòng ngừa nếu được phát hiện sớm.Hãy đi khám thai định kỳ, đặc biệt trong 3 tháng đầu, để được sàng lọc nguy cơ và hướng dẫn dự phòng đúng cách.”

Để được tư vấn và đặt lịch khám tại Sản Phụ khoa - Skymec vui lòng liên hệ qua:
Địa chỉ: 59 Thiên Lôi, Phường An Biên, Thành phố Hải Phòng.

Chi tiết đường đi tại: https://g.co/kgs/jVB3fRi